Түні 
тез таусылып, таңы жылдамататын жаздың ұзақ күнінде әулиелі де киелі орындарға зиярат етіп, Алладан тілектілеушілер қатары арта түседі. Мұндайда Оңтүстік өңіріне ағылатын адам көп. Сансыз бабтар мекені Сайрам ауданында киелі орындар мен қасиетті мекендер саны жетерлік. Соның бірі “Қызәулие”. Баспасөздегі деректерге сүйенсек, аңыз бойынша ертеректе Әмiрхан есiмдi (15 ғасыр) ел тұтқасын ұстаған әрi аса бай кiсi өмiр сүрiптi. Сол кiсiнiң Шешушi деген баласынан Дiлдәрбек есiмдi немересi болыпты. Мiне, осы Дiлдәрбек бабаның Нұрзада, Сұлушаш, Қарашаш, Сандуғаш есiмдi қыздары болған екен. Жаугершiлiк орын алып, жоңғарлар қазақтарға қырғидай тиiп жатқан тұста әлгi қыздар шыдай алмай, соғысқа араласып, дәл осы жерде қаза тауыпты. Олар жас кездерiнде өнерлi, iсмер боп өскен екен. Сондықтан шығар, әулиеге зиярат етiп келушiлердiң кейбiрiнiң ойламаған жерден ән айтатын, өлең жазатын, ою ойып, тiгiс тiгетiн қасиетi ашылады дейдi. Жалпы бұл маңда 200-ге жуық адам жерленген дейді. Бұл қыздардың және олардың көмекшілерінің барлығы шейіт кеткен.Және олардан ұрпақ қалмаған.Зиярат етуге көбiне-көп бағы ашылмай жүрген қыз-келiншектер, өнердегi, қызметтегi жолдарын аштырғысы келетiн азаматтар келедi екен Негізі Қазақстанда «Қыз әулие» деген рух қонған бірнеше киелі мекен (Ақтөбе обдлысында, Шығыс Қазақстанның Аягөз ауданында) бар. Олардың бәрі де жаугершілік заманда ер-азаматтармен бірге елі мен жерін қорғау үшін атқа қонып, жанын қиған, халықтың бірлігі мен берекесі сақталуы үшін жанталасқан ержүрек қыздар делінеді. Осындай тарихта ізгі ісімен еленген әулелердің бірі — Темірші әулие. Темірші ата әулиенің кесенесі Темірлан тас жолының бойында, Ынтымақ елді мекенінде орналасқан.Бұл жерге келетін кісілердің басым бөлігі көлік тізігіндегі азамат,азаматшылар.Ол мұнда тәу етіп,өздерін көліктен келетін қатерден сақтану үшін келіп жатады екен. Әрине бұл әркімнің өз сенім,нанымы. Аңыздардағы ақпарат бойынша Саид Мұхамед қожа (Темірші әулие) ХІІІ ғасырда керуен сарайында өмір сүріпті. Оның қолына ұстаған темір өздігінен балқып, түюге ыңғайлы пішін береді екен. Жалаң қолымен, қылыш, найза, айбалта, қалқан жасайтын кісіні көпшілік «Темірші әулие» деп атап кетеді. Әмір Темірдің қару-жарағын жасаған, жауға шабар аттарының тұяқтарын тағалаған жанның қалай өмірден өткендігі туралы ешқандай ақпарат кездеспейді. Бірақ жергілікті ақсақалдар оның 120 жылдай ғұмыр кешкенін, Кеңес үкіметі орнаған тұста ол туралы деректердің барлығы өртеліп, жасаған заттары мұражайға өткізілгені туралы айтады. Қазір Темірші әулиені басына салынған кесененің тәу етіп келушілерге есігі ашық
