Воскресенье, 19 апреля, 2026

Мемлекеттік жастар саясаты — тарихтан мағлұмат

Редакция таңдауы

Баба Түкті Шашты Әзиз кесенесін қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілуде

  Тимур Құлыбаевтың Halyk қайырымдылық қоры Түркістан облысы Созақ ауданындағы Баба Түкті Шашты Әзиз кесенесін толық қайта жаңғырту жобасын іске...

ТҮРКІСТАНДА АКВАТУРИЗМ ДАМЫТЫЛЫП, ЗАМАНАУИ БАЛЫҚ ШАРУАШЫЛЫҒЫ КЛАСТЕРІ ҚҰРЫЛАДЫ

Түркістан облысында акватуризм мен заманауи балық шаруашылығын дамыту бойынша маңызды жобалар жүзеге асырылмақ. Осы орайда облыс әкімі Нұралхан Көшеров...

Барреліне 120 доллар: Мұнай бағасы соңғы 4 жылдағы рекордты жаңартты

ОПЕК+ ұйымына мүше елдер мұнай өндіру көлемін ұлғайту мәселесін қарастырып жатыр. 5 сәуірде өтетін кездесуде 8 мемлекет өндіріс квотасын...

Елімізде 4 мыңнан астам қоғамдық құрылым этносаралық қатынастарды нығайтуға үлес қосып келеді

Бүгінде Қазақстанда 100-ден астам этнос өкілдері тұрады. Ел аумағында 1000-нан астам этномәдени бірлестік пен 4000-нан астам қоғамдық құрылым жұмыс...

Қазақстанда жастар саясатын басқару саласында әртүрлі тәсілдер қолданылды. 1991 жылы құрылған Жастар ісі, дене шынықтыру және спорт жөніндегі мемлекеттік комитет көп ұзамай Қазақстан Республикасының Жастар ісі жөніндегі мемлекеттік комитеті болып қайта құрылды. Жергілікті жерлерде барлық облыстарда, көптеген қалалар мен аудандарда Жастар ісі жөніндегі комитеттер құрылды; бірқатар жерлерде олар басқа мемлекеттік құрылымдармен біріктірілді немесе әкімшілік құрамына кірді.

1991 жылдың маусымында алғашқылардың бірі болып «Қазақ ССР-індегі мемлекеттік жастар саясаты туралы»Заң қабылданды.

1993 жылы Жастар ісі жөніндегі мемлекеттік комитет пен туризм, дене шынықтыру және спорт министрлігі таратылып, олардың орнына бірыңғай орган құрылады: Қазақстан Республикасының Жастар ісі, туризм және спорт министрлігі. 1996 жылдың қазан айында Мемлекет басшысының Өкімімен Үкімет «жастар туралы» Заң жобасын әзірлеп, 1997 жылдың бірінші тоқсанында Парламенттің қарауына шығарды. Бұдан басқа, шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау, жастар шығармашылығын, әлеуметтік маңызы бар бастамаларды, балалар мен жастардың бұқаралық ақпарат құралдарын дамыту шараларын әзірлеу қажет болды.

1998 жылдың сәуір айында «Новое поколение» газетінде «За будущее Казахстана» Республикалық жастар қозғалысы кеңесі мен ақпарат, мәдениет және қоғамдық келісім Министрлігінің жастар саясаты бөлімі әзірлеген Қазақстан Республикасының жастар саясаты Тұжырымдамасының жобасы жарияланды.

1999 жылғы шілдеде Мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасының жобасы мемлекеттік саясат жөніндегі Ұлттық кеңестің отырысында талқыланды, онда бірінші кезекте тұжырымдама тиісті заңнамалық базаны құруға бағытталғандығы атап өтілді; бұл бағыттағы жұмыс Парламент депутаттарын, мемлекеттік шенеуніктерді, жастар ұйымдарының өкілдерін біріктіретін ҚР Парламенті Мәжілісінің жанынан құрылған арнайы жұмыс тобында жүргізілуде.

1999 жылғы 28 тамызда Қазақстан Республикасы Президентінің өкімімен адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының негізін қалаушы идеялары мен принциптеріне, БҰҰ-ның 2000 жылға дейін және одан кейінгі кезеңге арналған жастарды дамыту жөніндегі Дүниежүзілік іс-қимыл бағдарламасына, Бала құқықтары туралы конвенцияға, Қазақстан Республикасының Конституциясына, ел Президентінің «Қазақстан-2030. Гүлдену, қауіпсіздік және қазақстандықтардың әл-ауқатын жақсарту». Тұжырымдама бес бөлімнен тұрады. Онда қоғамның стратегиялық ресурстарын дамытудың маңызды бағыттарының бірі ретінде мемлекеттік жастар саясатының қажеттілігі негізделген, осы саясаттың негізгі мақсаты, басымдықтары, негізгі қағидаттары мен бағыттары, сондай-ақ басқару органдары айқындалған.

2001 жылғы 15 маусымда мемлекеттік жастар саясаты мәселесі бойынша парламенттік тыңдаулар өтті, онда арнайы заңды қабылдау қажеттігі туралы нақты әңгіме болды. Тыңдаудың алдында үлкен дайындық жұмысы болды. Депутаттар округке барып, жастармен кездесті. Жоғарыда аталған комитеттің көшпелі отырыстары өтті.

«Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» Заң жобасы 2002 жылдың мамыр айында республикалық баспасөз беттерінде жарияланды. ҚР Парламенті Мәжілісі өзінің арнайы Қаулысымен әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі комитетке осы заң жобасын қарап, ол бойынша қорытынды әзірлеуді тапсырды. Ұсынылған заң жобасы Жастар ортасында үн қосты.

2003 жылғы қаңтарда Парламент Мәжілісінің жұмыс тобы мемлекеттік жастар саясаты туралы заң жобасының үкіметтік нұсқасына депутаттар ұсынған түзетулерді қарады. Жас қазақстандықтардың білім алуына, жастарды жұмысқа орналастыруға, сондай-ақ тұрғын үй несиеге алуға қатысты нормалар әзірлеушілер мен депутаттар арасында үлкен пікірталас тудырды.

2003 жылғы 29 Мамырда заң жобасы әлеуметтік-мәдени даму комитетінің отырысында қаралды. Оны талқылауға Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім Министрлігінің, жастар ұйымдары мен бірлестіктерінің өкілдері қатысты. Заң жобасымен жұмыс барысында депутаттар 100-ге жуық ұсынылған түзетулерді талқылады.

2004 ж. 7 шілдеде «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» Қазақстан Республикасының Заңына  қол қойды.

2013 жылдың ақпан айында Қазақстан Республикасының Үкіметі 2020 жылға дейінгі мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасын мақұлдады. Мемлекеттік жастар саясатының басты басымдығы жастардың өз мүдделеріне, бейімділігіне, физикалық мүмкіндіктеріне сәйкес және қоғам мүдделерін ескере отырып, еркін әлеуметтік даму құқығын, шығармашылық бастаманы іске асыру үшін жағдай жасау болып табылады.

2014 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Жастар дамуының жаһандық индексінде әлемнің 170 елінен 27-ші орынға ие болды. Бірақ бәрі неден басталғанын еске түсірейік. Осы бағыттағы негізгі жұмыс 2012 жылдың аяғында басталды.

2015 жылдың ақпан айында «мемлекеттік жастар саясаты туралы» жаңа заң қабылданды. Нәтижесінде жастарды жастар ұйымдарының, консультативтік-кеңесші органдардың және жастардың өзін-өзі басқару органдарының қызметіне білім беру жүйесі мен еңбек ұжымдарында тарту заң жүзінде бекітілген. Жаңа заңның тағы бір маңызды ерекшелігі жастардың мүдделері мен қажеттіліктерін қозғайтын бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің құзыреттері мен жауапкершілігін бекіту болып табылады.
Бұдан басқа, осы жылдар ішінде барлық деңгейдегі әкімдер жанындағы Жастар ісі жөніндегі Кеңестерді ұйымдастыру тәсілдерін қайта қарауға қол жеткізілді. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша әкімдерге осы диалог алаңдарының жұмыс сапасы үшін дербес жауапкершілік жүктелген.

Ал орталық деңгейде бұл жұмысты ҚР Президенті жанындағы жастар саясаты жөніндегі кеңес үйлестіреді. Консультативтік-кеңесші органдардың тиімділігін арттыру мақсатында жастармен жұмыс мәселелері бойынша көшпелі отырыстарды өткізу және Үкіметке кешенді ұсынымдар қалыптастыру практикасы енгізілді.

2016 жылдан бастап 2020 жылға дейінгі «Қазақстан-2020: болашаққа жол» мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасының екінші кезеңін іске асыру басталды.

Жаңалықтар тізбесі

Түркістан облысының Қақпақ ауылында қайырымдылық спорт залы ашылды

   Түркістан облысының Қазығұрт ауданы Қақпақ ауылында балаларға арналған қайырымдылық спорт залы ашылды. «Қазақстан халқына» қорының жобасы аясында ауыл балалары...

Жастардың ізгілік мекеніне айналған орда

Тәуелсіздіктің Түркістандағы тұңғыш тұғыры - Қ.А.Ясауи атындағы халықаралық қазақ түрік университеті деп нақты айта аламыз.  Биыл осы халықаралық университеттің...

Жасөспірімдер арасында ала доп бәйгесі басталды

Қазығұрт аудандық №4 балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде, Түркістан облысы дене шынықтыру және спорт басқармасының балалар мен жасөспірімдер спорт...

Қазақстандықтардың басым бөлігі зорлық-зомбылық үшін жазаны күшейту туралы Президенттің бастамасын қолдайды

Респонденттердің 96%-ы Мемлекет басшысының отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылық үшін, сондай-ақ кәмелетке толмағандарға қатысты зорлық-зомбылықтың кез келген түріне қатысты жазаны күшейту жөніндегі...

АКИМ ОБЛАСТИ ЗАСЛУШАЛ ОБРАЩЕНИЯ ЖИТЕЛЕЙ ТОЛЕБИ

Жители Туркестанской области могут адресовать свои вопросы напрямую акиму области Дархану Сатыбалды. Такая тенденция сложилась в рамках рабочих визитов...

100 игі іс: Halyk мұқтаждығы бар елорда тұрғындарының үйіне газ жүргізеді

Астана және Halyk әкімдігі «Алматы» және «Сарыарқа» аудандарындағы 100 жеке үйді тегін газдандыру туралы Меморандумға қол қойды. Газдандыру халықтың әлеуметтік тұрғыда осал топтары (ХӘОТ) санатындағы азаматтардың тұрғынүйлеріне, олардың арасында жалғызбасты зейнеткерлерге, көп балалы отбасыларға және мүгедектігі бар адамдарға жүргізіледі. Жалпы бюджеті 230 млн теңгені газдандыру жобасы Halyk-тың 100 жылдығына арналған «100 игі іс» ауқымды науқаны аясында іске асырылуда. 2023 жылы Halyk Bank қаражаты есебінен мұқтаждығы бар отбасыларға 230-ға жуық тұрғынүйі – Астанадағы 100 үйді және Алматы қаласының Наурызбай, Алатау және Медеу аудандарында тұратын 130 үйді газға толықтай қосу үшін қаржыландыру жоспарлануда. «Астанада «Алматы» және «Сарыарқа» аудандары газбен толық қамтамасыз етілген. Бұл шамамен – 12 мың отбасы. Оның ішінде 8 мыңнан астам абонент газға қосылды. Үйлерді газға қосу шығындарын азайту үшін үлкен жүйелі жұмыс жүргізудеміз: халықтың әлеуметтік осал топтары үшін 450 мың теңгеге жуық сомаға газдандыру шығындарына өтемақы көзделген, сондай-аққұны 150 мың теңгеге жуық есептеу аспаптары тегін беріледі. Бұрын банкпен пайызсыз несиелеу бағдарламасы іске қосылған болатын. Енді Halyk-пен елордадағы 100 үйдітегін газдандыру жобасын іске асыруға кірісеміз. Қалған аудандар бойынша газ құбырын жеткізу желілерін, кварталішілік желілерді салу жұмыстары келесі жылы жүргізіледі. Газдандыру процесі Мемлекет басшысының бақылауында», – деді Астана әкімі Жеңіс Қасымбек. Қазіргі уақытта елорда әкімшілігі ХӘОТ санатына жататын мұқтаж адамдардың тізімін ұсынды. Оларға материалдық жағдайы газдандыруды өз бетінше төлеуге мүмкіндігі жоқ тұрғындар енгізілді. Банк Басқарма төрағасы Үміт Шаяхметованың айтуынша, Halyk бірнеше жыл бойы газдандыру мәселесін шешуге өз ресурстарын салуда: «Біз қазақстандықтардың өмір сүру сапасын арттыру үшін – банктік қызметтерін жетілдіру арқылы да, бүкіл республика бойынша әлеуметтік жобаларды іске асыру арқылы да үнемі жұмыс істеп келеміз. 2021 жылы банк Алматыда жалпы сомасы 92 млн теңгеге 100 жеке үйді толықтай газдандыруды қаржыландырды, сондай-ақ тұрғын үйлерге газ жүргізуге жеңілдікпен несие берудің жеке бағдарламасын іске қосты. Газдандыру жобасын жалғастыра және кеңейте отырып, біз бірден екі міндетті – отандастарымыздың неғұрлым осал топтарына көмектесуге және елдегі экологиялық жағдайды жақсартуға барынша үлес қосуға тырысамыз». Қазақстанның барлық аймақтары үшін газдандыру мәселесіөзекті күйінде қалып отыр. Жыл басында Үкіметотырысында Премьер-Министр Әлихан Смайылов мемлекет басшысының елдегі газдандыру деңгейін 60 пайызғажеткізу туралы тапсырмасын еске салды. Ол үшін 11,8 миллионнан астам тұрғыны бар 1800-ден астам елді мекен газдандырылуы тиіс. Банк мемлекеттің, бизнестің және азаматтардың бірлескен және жан-жақты күш-жігері қазақстандықтардың өмір сүру сапасын жақсартуға, оң өзгерістерге әкелетініне сенімді.

Ордабасыда еңбектер еленді

  Ордабасылықтар Республика күнін атап өтті. Ордабасылықтар 25 қазан  Республика күнін айрықша атап өтті. Аудандық мәдениет үйнде мерекелік концерт ұйымдастырылып,...

Араста базары шетелдік туристер жақсы көретін тарихи мекенге айналған

Сұлтанахмет мешітінің алаңына жақын маңда орналасқан Араста базарының тағы бір атауы – Атты әскерлер базары. Осман империясы кезінде атты...

ШАРДАРА: Балалардың жазғы демалысы көңілді өтуде

Шардара ауданындағы балалар саз мектебінің ұйымдастыруымен «Балалардың игілігі үшін» атты концерттік шара өткізілді. Балалардың жазғы демалысын тиімді өткізу үшін...

Тағы да